Zo vreselijk moe

Wel willen, maar niet kunnen. Zo ongeveer was mijn laatste Lemsterweek. Overvallen door dodelijke vermoeidheid, het resultaat van ziekte en chemo twee jaar geleden. En dat is confronterend. Want ook ik denk dat het geen feest is als ik niet ben geweest.

Hoe kan het dat er feest wordt gevierd als ik ook niet ergens tussen de massa sta? Kan het leuk zijn als mijn prettige persoonlijkheid zich ook niet tussen het publiek begeeft. Dat soort achterlijke gedachten. Wat natuurlijk niet het geval is, want aan de beelden te zien heeft iedereen zich prima vermaakt zonder mij. Wat iedereen overigens ook enorm is gegund, zo’n leuk feestje. Want dat was het volgens mij.

Maar ook ik wil hossen en dansen, springen en drinken. Althans wel een keer in die hele week. En dat lukt dus niet meer. Net zoals dat veel van mijn mede-kankergenoten en anders chronisch ziekten denk ik niet meer lukt om een avond heel diep door te halen.

Ik denk dan wel aan al die mensen die helemaal niets meer kunnen in zo’n week. Ik ging overdag nog lekker aan de zwier en dronk hier en daar was en nuttigde eens een maaltje. Ik was op een boot om de skûtsjes hun verrichtingen te zien vertonen. Ik stond zelfs op de kermis van Sneek ballen te gooien en won daar zelfs een knuffel (een mini, dat dan wel weer) en liet mijn portret tekenen. Om daarna natuurlijk weer terug te keren naar de Lemsterweek en in ieder geval het vuurwerk te zien. Maar daarna ging het licht weer uit en was het weer op huis aan.

Maar er zijn ook mensen die ook dat niet meer kunnen. Die overdag de puf niet hebben om naar buiten te gaan, om skûtsjes te bekijken of om even een slagje Dok te doen. Dat moet nog veel frustrerender zijn dan wat ik meemaak. Daar trek ik me dan dus ook maar aan op en ik hoop dat zij op een andere manier invulling hebben kunnen geven aan deze speciale week in het jaar.

Door een mooi boek te lezen. Door buiten te zitten. Door een mooi gesprek of een leuk bezoekje van een lief iemand. Door iets lekkers te eten. En er zijn natuurlijk ook mensen die net een groot verlies hebben geleden en daardoor ook niet in de stemming zijn om feest te vieren. Ook bij hen ben ik in gedachten en ik hoop maar dat zij deze dagen op een beetje een fatsoenlijke manier hebben kunnen doorkomen. Want ook dat is confronterend. Een voordeel hebben wij wel: de kater van een lange nacht vol drank hebben we ook niet hoeven doorstaan. Want die ontbrak gewoon.

Twintig kilometer om en kinderen die niet hoeven te spelen

Lekker even binnendoor naar Sneek is vanaf Lemmer tegenwoordig wel echt een mijl op zeven. Wie dat niet weet wordt flink omgeleid. Over Balk (!) wel te verstaan. En wat heeft dat voor effect? Precies? Dat die zo gehate rondweg nog veel meer gebruikt wordt. Want normaliter kwam je dan gewoon uit op bij of de snelweg en pakte je die verder naar Lemmer als je over Hommerts kwam. Of je ging binnendoor over Follega en Eesterga.

Nu word je niet alleen door half Gaasterland geleid, nee je komt dan ook nog eens uit bij de brug over het Prinses Margrietkanaal. Die brug waar het altijd vast staat en waar die weg niet goed genoeg doorstroomt. Nee, logisch zo is er ook nooit een goede doorstroming. En juist die ophoping van verkeer is de aanleiding om alles te veranderen.

Terwijl er geen cent voor op de plank ligt. Met een eenvoudig bordje waar je dan wel langs moet om toch een soort van binnendoor te gaan (wat kost zo’n bord nu helemaal) kun je al flink wat problemen oplossen. Aan de Goudkust hebben ze er inmiddels tabak van. Steeds dat verkeer dat normaliter gewoon via Follega Lemmer binnen kwam rijden, zoeft nu daar langs. En zorgt voor dikke files. De provincie (die dit illustere idee heeft bedacht) zou een half jaar geleden of misschien nog wel langer daar al iets aan doen. Maar sloegge soe ek zou mijn moeder wel gezegd hebben. Ergo, er gebeurt helemaal niets.

Ook geniaal is het feit dat kinderen uit Lemstervaart blijkbaar niet tot de categorie behoren die hoeven te spelen. De Friese Meren heeft besloten dat kinderen uit de Barkentijn maar zelf moeten zien hoe ze aan een schommel of een glijbaan komen. Want er is geen geld voor, zeggen ze. In heel de wijk is 1 speelveld, terwijl er in de wat duurdere buurten veel meer speelgelegenheid is.

Bewoners die zelf bovendien wilden meewerken om aan een veilige speelplaats voor zo’n 100 kinderen, kregen te horen dat ze dan zelf het geld ook maar bijeen moesten brengen. En dit terwijl er nog een voorraad aan speeltoestellen stond, maar die zijn logischerwijze gewoon aan de andere buurten uitgedeeld. Ik dacht dat ze in de Lemstervaart bezig waren alles mooier en leuker te maken. Dat geldt dan zeker niet voor de kinderen in die buurt. Was het bovendien niet zo dat de bewoners bij de aanleg van de geluidswal al beloofd is dat ze deze voorziening zouden krijgen? Hoe lang staat die wal er inmiddels? Zo’n twintig jaar? Mijn moeder zou het weer zeggen: Sloegge soe ek.

Blijf van onze doden af

Ik weet nog hoe ik mijn ouders wilde beschermen nadat ze waren overleden. Een arts die vroeg of haar lichaam nog mocht worden onderzocht door een patholoog werd door ons nabestaanden direct af geserveerd. Ze moesten van dat toch al enorm geteisterde lichaam afblijven. Ze moest nu eindelijk die rust hebben na zoveel pijn en ellende. En toen de begrafenis voorbij was, liep ik dagenlang rond met het idee dat ik haar een jas had moeten aantrekken. Want het was zo koud.

Bij mijn vader eigenlijk hetzelfde. Ik wilde hem na zijn overlijden eigenlijk geen seconde alleen laten. Want dat zou hij in mijn beleving voelen.

Beelden ramp Malaysian Airlines

En dan zie ik nu de beelden van de slachtoffers van de ramp met het vliegtuig van Malaysian Airlines. Ik zie boeren en mijnwerkers uit de omgeving die totaal niet zijn getraind gewoon door het gebied struinen en mensen oppikken. Ik zie dat ze in plastic zakken in een koelwagen zijn gelegd. Dat er separatisten om heen staan die echt onderzoek onmogelijk maken. En het maakt me razend. En verdrietig. Plaatsvervangend verdrietig.



Van de doden moet je afblijven. Zeker als ze hebben meegemaakt wat zij hebben meegemaakt. Maar eigenlijk altijd. En je moet vooral zorgen dat de nabestaanden een normale manier kunnen vinden om te rouwen. Als moeder of vader, vriend of vriendin of andere dierbare moet je toch gek worden van het idee dat je kind of vriend nu ergens in een koelwagen ligt terwijl jij wilt dat hij of zij thuiskomst?



Na de eerste shock over zo’n gebeurtenis kom je waarschijnlijk langzaam tot de realisatie dat het echt is wat er gebeurd is. Dat diegene waar jij van houdt waarschijnlijk uit de lucht is geschoten. Om geen enkele reden. Dat het leven van je dierbare in een klap is beëindigd, terwijl hij op weg was naar iets leuks of iets belangrijks.

Je zou wel willen gaan lopen

Je zou wel het eerste vliegtuig willen nemen om je kind zelf op te halen. Je zou waarschijnlijk wel naar Oekraïne willen lopen om dat te doen. Om te kijken waar hij of zij is gebleven, die mannen met geweren zou je aan de kant willen drukken en zeggen:'Blijf van mijn kind, mijn man of mijn vriend af. Dat is niet aan jou. Dat is mijn bloed, mijn liefde, mijn vriend. Die op een verschrikkelijke wijze is gedood en die nu rust verdient. En waar beslist niet mee gezeuld mag worden. Ik wil niet dat vreemde handen hem of haar aanraken. Kortom blijf af van mijn bloed, van diegene die jij nooit gekend hebt, wiens geboorte je niet hebt meegemaakt, waarvan je niet weet waar hij van houdt, waarvan je niet weet wanneer hij blij was of verdrietig. Blijf af en geef ze terug. Aan degenen die dat wel weten, maar vooral voelen.

Putten, kan het nog?

Het strand. Vroeger kon ik er uren lang doodstil liggen. In de hoop met mijn blonde huid wat kleur op te doen. Het ultieme streven was om zo bruin mogelijk te worden. Want dat vonden we mooi. Tegenwoordig is wel bewezen dat dit allerlei schadelijke bijeffecten heeft, maar toen wisten we dat nog niet zo goed. Maar daarom gaat tegenwoordig wel factor 50 op elke witte plek. En dat zijn er nogal wat.

Dit zo bekijkend, viel me dit jaar veel meer op. Je wilt het jezelf natuurlijk nooit toegeven, maar naarmate de jaren verstrijken wordt het allemaal toch wat minder met dat lijf. De vorm verandert, de structuur van de huid wordt zullen we zeggen wat losser. En er komen putten en andere ongerechtigheden daar waar je ze nooit zou vermoeden. De strakke benen zijn opeens veranderd in een soort pudding die meedrilt met elke beweging die je maakt.

Op je buik zitten opeens ribbels. Niet die van een sixpack, maar die van een soort vetophoping. En dat gladde vel is ook zo glad niet meer. Dus voor het eerst dit jaar was de grote vraag: doen we het nog wel? Naar het strand gaan dus. Veel zin om urenlang in de hitte van de zon te liggen heb ik toch al niet meer, dus moet het dan allemaal nog? Het antwoord is misschien wel gewoon ja als je er zin in hebt. Want toen ik op een willekeurig strand eens om me heen keek, zag ik alleen de jongere garde heel mooi heen en weer dribbelen.

En dat hoort ook. Verleiden en aantrekken hoort bij die leeftijd en die lichamen zijn daar ook op gebouwd. Mijn lichaam is er nu meer om troost te bieden denk ik. Wijs geworden door ervaring houd ik het er maar op dat ik met mijn geestelijke en emotionele ondersteuning mijn lichamelijk imperfecties kan verdoezelen. In donkere dagen, tijdens moeilijke momenten. Dat soort zaken. Maar stiekem baal ik natuurlijk toch gewoon van dat lijf dat zomaar wat doet en waar de zwaartekracht nu opeens wel heel hard aan trekt. Dan nog maar even om me heen kijken en zien hoe het met anderen van mijn leeftijd is gesteld. Dat is vaak niet anders en daar moeten we het dan maar mee doen.

Wel waag ik me nog even aan de stevige handen van een masseuse die me verzekerd dat ze alles weer glad krijgt met haar anti-cellulite massage. Na de massage lijkt dat inderdaad het geval, maar een dag later zitten alle putten er weer gewoon in al hun glorie. En zelfs het feit dat ik de bikini heb verruil voor een badpak helpt daar niet aan mee. Als ik echter het zilte nat induik dan ben ik weer even heer en meester van het strand. Want zwemmen dat kan ik. En dan zit toch alles onder water.

Er vol in

Op het moment dat ik dit schrijf zit ik met een grote oranje bril op. Hij is groter dan mijn gezicht. En rond mijn lichaam zit een T-shirt gewikkeld waarop Ik hou van Holland staat. Mijn hoofd is gesierd met een oranje pruik met rood, wit en blauw daardoor heen. Mijn Nederlands-Zwitserse vriendin die ik zo-even van Schiphol heb gehaald, lachte zich kapot toen de deuren zich openden en ze mij zag staan.



Tot ook zij in deze outfit werd gehesen. Want dat moest. Van mij. Want we hebben besloten dat we er voor gaan dit jaar. Ver weg op een niet zo tropisch eiland in de Wadden gaan wij niet alleen Oerol vieren, maar ook vooral voetbal kijken. We reppen over Schwalben alsof het niets is, we lullen over buitenspel alsof we weten waar we het over hebben. Dat doen we niet. Maar dat maakt ons niet uit. Twee jaar geleden hebben wij de smaak te pakken gekregen. We moesten naar een voorstelling en stonden eigenlijk ook al in de rij te wachten. Maar het duurde en het duurde maar. Dan eerst maar een koffie pakken in het café aan de overkant. We troffen daar een Oranjelegioen dat zijn weerga niet kende. De voorstelling hebben we nooit gezien, we zijn blijven plakken tot het einde. Een bitter einde, want Nederland verloor natuurlijk.

Maar toch waren we vanaf dat moment helemaal in de ban. Eigenlijk houden we overigens helemaal niet van voetbal, maar de sfeer er om heen, ja die heeft ons volledig te pakken. Dus daarom gaan we nu maar eens een keer all the way. Met alle mogelijke zaken die je je kunt voorstellen. Alleen het Roy Donders pak kopen dat ging me nu net te ver. Gelukkig hoefde dat ook niet, ze waren snel uitverkocht. Of de kwaliteit ook gelijk is aan de kaartjes waarmee de heer Donders bij de kassa van de supermarkt lag weet ik niet. Maar volgens insiders gaat het toch niet lang duren voor Nederland. Dus hoeft dat pak misschien ook niet zo lang mee te gaan.

Wij hebben geen idee dus we doen daar ook geen uitspraken over. Wij zitten gewoon heel leuk en mooi te wezen tijdens alle wedstrijden (hoeveel zijn het er eigenlijk?), oh ja ik heb een poster gekregen van de garage waar dat allemaal op staat. Wie in welke poule speelt, wie er sterk is en wie niet, zelfs wie er meespelen voor Nederland weten we niet. Maar we gaan er wel voor. Aan ons zal het in ieder geval niet liggen. Wij gaan voor Oranje. Zelfs als u dit nu leest en denkt, maar Nederland ligt er toch al lang uit (kan dat?). Dan is dat te danken aan het feit dat wij op een eiland zitten zonder enige communicatiemiddelen en ik nu dus nog denk dat we nog wel kampioen kunnen worden. Zelfs als u (en wij ook trouwens, want tv’s hebben ze hier dan wel weer) inmiddels wel beter weet.

Vertrouwen

Vrijdagmiddag. Ik rijd naar een tankstation dat onbemand is. Er staat een groep mannen met solexen en van die andere voertuigen waar ik de naam altijd van vergeet. Duitse mannen. Drentelende mannen. Ze houden mijn pomp bezet dus ik kijk waarschijnlijk al wat geagiteerd. Ik voel wel aan dat er iets is. Maar ik heb ook haast (waarom eigenlijk? Ik hoef alleen maar naar de sportschool).

Dus ik beweeg wat met mijn ogen en dan worden de voertuigen weggehaald. Ik haal mijn pasje door de machine, tank en dan zie ik vanuit een ooghoek al een van de heren aankomen. Of ik ook Duits spreek. Ja, dat doe ik. Dat ze een probleem hebben. Ik zeg dat ik dat vermoeden al had. Wat is er aan de hand vraag ik in mijn beste Duits.

Je hoeft waarschijnlijk geen professor te zijn om te bedenken waar het om gaat. Ze moeten natuurlijk tanken. En inderdaad. Ze moeten tanken. Maar ze hebben alleen contant geld mee. Geen kaarten. Of er ook ergens een tankstation is waar ze ook met contant geld kunnen betalen. Ik zeg dat ik het niet weet. Dat we in Nederland wel heel veel met onze pincode doen. Ze zeggen dat ze die niet bij zich hebben. Natuurlijk voel ik aan wat de volgende vraag is.

Er schiet van alles door mijn hoofd. Is dit vertrouwd? Maar de mannen zien er eigenlijk alleraardigst en heel gewoon uit. In leeftijd verschillen ze van ergens in de 30 tot in de 60. Ze zijn aardig. En dus zeg ik ja als ze vragen of ze op mijn pasje mogen tanken en ze mij het geld dan cash geven. Het wordt een heel circus. De slang van de brandstofpomp moet van voertuig naar voertuig. Ondertussen worden de beurzen getrokken. Zodra iemand heeft getankt komt het op een stapeltje. Ik hoor ze ondertussen delibereren. Als ik het geld krijg zit er een extra tientje voor me bij. Omdat ze het zo aardig vinden. Ik geef het terug. Drink er maar eentje op mij zeg ik ze. Ze willen het niet aannemen, maar ik zeg dat ik niet aan hun hoef te verdienen.

Op de sportschool vertel ik het hele verhaal, omdat ik veel later ben dan normaal. Ik wist wat er komen zou: is dat wel vertrouwd? Ben je niet geskimd? Is het geld niet vals? Iemand die blijkbaar verstand heeft van vals geld checkt de briefjes. Niets aan de hand volgens hem. En skimmen kan natuurlijk altijd, maar dan hebben ze het wel op een heel opzichtige manier gedaan. Ik grapte nog dat ik ze graag op de foto had willen zetten. Maar dan voor het verhaal. Ze lachten er om. En ik heb er nog steeds vertrouwen in . Dat het zo ook kan in de wereld. Ondanks het feit dat ik ook wel eens flink bij de poot ben genomen.

Mensen kijken

Mensen observeren. Ik vind het zo ongeveer het leukste wat er is. Op een terrasje. Op straat. In de sportschool. Hoe ze op elkaar reageren. Hoe ze doen als er iets bijzonders gebeurt. Maar ook heel gewoon tijdens hun dagelijkse dingen. Nog leuker is eigenlijk om te kijken hoe ze dan met elkaar omgaan. En hoe ik zelf met anderen omga.



Zo zag ik deze week iemand die me dierbaar is, maar die ik vaak zie tijdens bijvoorbeeld het boodschappen doen. Het gevoel is goed, dat zie je op afstand. Dan loop je naar elkaar toe. En dan is er heel even die lichte aarzeling. Een omhelzing of een kus? Of toch maar gewoon alleen wat zeggen? In die laatste seconde wordt dan toch blijkbaar iets beslist. En het is dan fijn als beide mensen hetzelfde beslissen. Het werd die omhelzing. Maar soms gaat dat ook mis en hangt je hand ergens los in de lucht. Of erger: je zoen komt nergens terecht. Of er is afwijzing. Omdat sommige mensen niet zo van dat geknuffel zijn of het eigenlijk maar idioot vinden.



Ontroerd was ik deze week door twee jonge mensen in de sportschool. Zij was blijkbaar net begonnen met sporten en zat erg met een bepaald apparaat te worstelen. Dan kun je de hulp van de sportschoolhouder inroepen. Aan haar gedrag zag je dat ze dat echter niet wilde. Of zich er zelfs voor schaamde. Degene waar ze mee was (was het haar vriendje?) deed vervolgens iets ongelofelijk liefs. Hij schoof niet alleen de stang waarmee ze een gewicht wilde liften omhoog op haar hoogte: hij legde ook nog een handdoek om die stang. Zodat haar haren er niet tussen zouden komen. Van al dat soort dingen word ik week. Net zoals ik week word van twee oudere mensen die nog hand in hand lopen. Of van een afscheid. Al is dat soms maar voor twee dagen.

Maar mensen observeren doen we allemaal ook via de tv. En daar word ik dan weer op een andere manier week van. Ik keek bijvoorbeeld naar divorce hotel. Een of andere soort fysiotherapeut en zijn bijna ex vrouw werden daar tentoongesteld. Tentoongesteld, want de meneer in kwestie hield van SM zo bleek. En zij niet. Dus werd het niks. Ze had het geprobeerd, maar nee al dat gezweep was niet haar ding. Inmiddels had hij ergens een strenge meesteres opgeduikeld. De scheiding werd er goed doorheen gejast, want dat is de bedoeling van het programma. Maar nu weten alle klanten van meneer de fysio wel dat hij van tepelklemmen, kaarsvet, zwepen en handboeien houdt. En daar lig je dan met je hernia of nieuwe heup en je kunt alleen maar bedenken wat hij met die strenge meesteres gaat uitvreten. Of met jou. Als je niet hard genoeg oefent. Dat er dan misschien wel een zweep tevoorschijn komt.