Mienskip: van sjouwende mannen tot poetsende vrouwen

Het woord Mienskip is het afgelopen jaar te pas en te onpas gebruikt. Alles was mienskip en ook dingen die helemaal geen mienskip waren, werden zo betiteld. Vooral de culturele hoofdstad was allemaal mienskip. Nu ben ik een groot voorstander van kunst en cultuur, dus mij hoor je daar niet over klagen. Maar de mienskip, de echte mienskip zit hem volgens mij toch vooral in de mensen om ons heen.

Zomaar

En die mienskip die staat soms zomaar op voor je, zonder dat je erom gevraagd hebt. Met nummer 1 zo ongeveer op de stresstest (maar dat kan ook het krijgen van een kind en daardoor slapeloze nachten zijn of het overlijden van een dierbare) maar in ons geval een verhuizing danken wij de mienskip om ons heen voor de hulp die zij allemaal belangeloos boden. Van de dames die spontaan met emmers sop voor de deur stonden en als vlijtige liesjes boenden dat het een lieve lust was (terwijl we ook nog eens in een huis kwamen dat er uitzag of het nooit was bewoond, zo schoon) tot potige mannen die enorm zware machines en meubelen versjouwden van onzinnige trappen en van grote hoogte.

Trappen op en af, karren vol laadden

Om nog maar te zwijgen van mannen en vrouwen die karren vol laadden, trappen op en af sjouwden, het oude huis vrij van stof maakten en ook daar boenden dat het een lieve lust was. Van familieleden van jong tot oud die sjouwden, aansloten, afkoppelden, weer aansloten en weer sjouwden en ga zo maar door. En dan vergeet ik nog dat al die lieve mensen ook nog eens als een soort buffer fungeerden als de stress tussen lief en mij toch wel eens hoog opliep. Want ja, verhuizen zorgt echt wel voor een zeg maar verhoogde irritatiegraad en wat is het dan mooi dat er dan iemand met een kwinkslag er weer voor zorgt dat je die ander toch wel weer vanachter het behang vandaan wilt halen.

Enfin, de sleutels van het oude huis zijn ingeleverd. De eindfase deed ik naast hubby met een hele lieve vriendin waarmee ik het leven ben begonnen en waarmee ik -  hoe symbolisch - de deur van deze periode ook weer sloot. Mijn mienskip, onze mienskip, werd niet geroemd in bladen of tv. Maar wat zijn wij in gaan zien dat het leven met maar vooral in zo´n mienskip het verschil maakt. En dat je eigenlijk niet zonder kunt.

Dank, heel heel veel dank

4 mei. Ik reed vanuit een dag vol dozen versjouwen de zon tegemoet, op weg naar het verleden. Het is altijd zo’n dag die indruk maakt. Mijn beste vriendin is jarig op die dag en heeft wel eens verzucht dat ze wilde dat het niet zo was. Want er hangt altijd een waas over. Vanaf het moment dat ze naar Zwitserland verhuisde, verdween die waas een beetje. Om 8 uur ’s avonds is er daar niemand stil. Luiden er geen klokken, is er geen triest trompetgeschal.

Stil

Maar wij waren hier vanzelfsprekend wel stil. Met velen stil, wat mooi is. Afgezien van wat tuig dat ergens in jihadistische kreten uitten, heb ik het idee dat het zeker in onze contreien erg leeft. Dat we onze dankbaarheid graag tonen aan hen die voor ons het leven hebben gegeven. Deze keer stond ik bij het graf van een man uit Sondel. Verzetsman in hart en nieren. Op z’n 34e in de rug geschoten. Waarschijnlijk omdat hij verraden was en aanbelde bij de verkeerde. Bij een Duitser wel te verstaan. Met een hoog zwangere vrouw en een zoon in die buik die dus nooit zijn vader zou kennen. Het stemt me altijd triest.  En ik begrijp het niet. Hoe kon dat en hoe kon het dat miljoenen Joden werden verraden voor 7,50 gulden.

Totaal onmenselijke van de mens

Het totaal onmenselijke van de mens. Zoveel haat en dan toch nog een aantal mensen die dapper genoeg waren om zich daartegen te verzetten. Die hun leven op het spel zetten voor onze vrijheid, de vrijheid van anderen, het leven van anderen. Ik moet altijd wel huilen op zo’n bijeenkomst of doe heel hard mijn best om mijn tranen te bedwingen. En soms denk ik dat de mensen die hun leven lieten, zich toch nog even laten horen.

Doniaga

Bij Doniaga werd een heel stel mannen tegen de muur gezet en gefusilleerd. Op de herdenking daarvan waar ik bij was, werd het weer met veel geweld opeens volledig anders. Alsof ze nog een keer wilden laten weten hoe triest het lot was dat hen had getroffen. En ook nu weer, daar op Sondel gebeurde iets wonderbaarlijks. De zon scheen eerst en het was heel kalm. En toen opeens uit het niets barstte het geweld van een enorme stortbui los, om vervolgens op te lossen in een prachtige regenboog. Ik begrijp het, dacht ik. En dank. Heel heel veel dank.

En daar was hij weer: de supermarkt

En daar was hij weer: ik dacht eerst dat ze hem (goddank) vergeten waren. Maar hij popte toch opeens weer op: de supermarkt aan het Bantegaplein. Het plan is al duizend keer veranderd. Eerst nog met woningen (niet verkeerd, want de woningnood is best groot) vervolgens in allerlei verschillende samenstellingen. En door verschillende projectontwikkelaars. Er werden huizen voor gesloopt. Het gebied ligt er nu als een rotte kies bij. Er werd een soort van parkeerterrein gemaakt, daar waar nu bij regen een soort moeras is ontstaan als je er daadwerkelijk wilt staan met je auto. En dan nu opeens weer een gewijzigd plan. Weer groter, weer aanpassingen en weer moet er een bestemmingsplan voor gewijzigd worden.

Onzalig plan

Het plan zelf vind ik nog steeds onzalig: ik heb geen idee hoeveel supermarkten we al hebben maar het zijn er heel wat. Ik kom zo op 7 en ik vergeet er vast nog wel eentje. Hij komt bovendien op een plek te staan waar vroeger mijn school stond, in het centrum van een gebied met een ‘’oud’ hart. En dan is oud ook nog eens letterlijk te noemen, want de karakteristieke woningen in de omgeving schrijven ook nog geschiedenis. Met waarschijnlijk bij bouwwerkzaamheden alle problemen van dien. 

Parkeerplaatsen

B&W zegt nu dat er geen problemen ontstaan door de bouw. Zo zouden de 209 parkeerplekken voldoende zijn, terwijl er wettelijk 217 zouden moeten worden gerealiseerd. B&W zijn blijkbaar in het weekend  of het hoogseizoen nooit in Lemmer te vinden.  Mensen parkeren nu zelfs al op het plein voor de Spar omdat ze nergens meer een plekje kunnen vinden. Dus of dat nu echt wijs is? Bovendien zal nog een supermarkt nauwelijks invloed hebben op de andere grootgrutters, stellen B&W. En dat lijkt me stug: of je de taart met 7 of 8 moet verdelen maakt natuurlijk wel degelijk uit.

Duurzamer en minder geluidsoverlast?

En blijkbaar heeft dit deel van Lemmer weinig aantrekkingskracht, want de supermarkt moet een trekpleister worden. Volgens mij is er juist aan die kant van Lemmer echt van alles te doen, dus ook die begrijp ik helemaal niet. De locatie wordt bovendien duurzamer en er is minder geluidsoverlast zo stelt B&W. Ik heb geen idee waar die beide begrippen vandaan komen, maar met een continue beweging van bevoorradingsauto’s en klanten die ongetwijfeld ook met de auto komen, lijkt me dat een utopie.

Verstoorde laatste rustplaats

Ik bezocht mijn ouders. Dat klinkt vreemd, want de meeste mensen weten wel dat mijn ouders niet meer leven. Maar ik bezocht ze op hun laatste rustplaats, zoals ik dat nog regelmatig doe. Ik vond dat altijd ook echt een rustplaats. Het was er sereen, de vogels floten,  de omgeving ademde iets uit wat ik niet echt nader kan omschrijven, maar wat mij altijd rust bracht.

Geen sereniteit, maar het geluid van auto's 

Deze keer was dat anders. Er waren geen vogels, er was geen sereniteit. Er was het lawaai van hardrijdende auto’s. Mijn ouders liggen nu in de achtertuin van het nieuwe bouwplan. En de bewoners van het nieuwe plan, hebben direct zicht op de begraafplaats. Niets dan hen meer scheidt, terwijl dat voorheen wel het geval was. Deze keer was er leegte, er was kaalheid, er was het ontbreken van groen en bomen. Ook de paden lagen er vreselijk bij. Ik had zelfs het idee dat het graf van mijn ouders meer aan het inzakken was dan voor al die maatregelen, maar dat kan ik me verbeelden.

Bomen gekapt

Het nieuwe beleid van de gemeente: de paden moeten onderhoudsarmer. Dat het allemaal geld kost dat er niet is, snappen we denk ik allemaal wel. Maar dat de bomen dan ook direct met de grond gelijk gemaakt moeten worden, dat gaat er bij mij dan weer niet zo in. Het is een laatste rustplaats. Waarvan het fijn is dat het beschut is. Waarbij het fijn is dat er natuur is die de meeste mensen troost brengt. Die natuur is nu ver te zoeken. Komt hij nog terug? Ik heb het gevraagd, maar er nog geen antwoord op gekregen. Dus ja, ik hoop dat mijn ouders snel weer een rustige rustplaats hebben. Maar voorlopig lijkt het daar niet op.

Uitpuilende afvalbakken en overwaaiend zwerfvuil

Verder hoop ik dat de gemeente haar afvalinzameling in het centrum van Lemmer nu eens aanpakt. Het afgelopen weekend liepen we door een zonnig centrum en met ons vele anderen. Overal puilden de afvalbakken uit, stonden er naast de bakken zakken met troep. Maar wat het ergste is, overal waaide die losse troep in het water. 

Plastic soep

De plastic soep wordt daarmee behoorlijk gevoed, terwijl het toch niet zo moeilijk om zijn om daar een andere oplossing voor te vinden. Dat omwonenden bovendien zelf moeten bellen om aan te geven dat dit zo niet langer kan en zij hun hengel tevoorschijn moeten halen om al die troep uit het Dok te vissen: ook dat lijkt me niet wenselijk. Voor het toerisme ook niet een opwindend gezicht trouwens: een Dok gevuld met leuke bootjes tegen de achtergrond van een afvalberg.  

Een nieuwe plek

Manlief stond opeens als gebeten totaal stil in de kamer. Hij draaide zich om, keek rond en nog een keer en zei toen:’Wat is het raar dat we hier weggaan.’ Hij nam me daarmee de woorden uit de mond. 

Elk hoekje heeft herinneringen

Net daarvoor was ik ook door het huis geslopen. Elk gaatje, elk hoekje kent herinneringen. Ik woonde er bij belangrijke gebeurtenissen. Maakte me er zorgen toen mijn ouder zo ziek waren. Vond het fijn dat ik 2 huizen van ze af woonde, zodat ik zo naar binnen kon rennen. Ik huilde er vele hete tranen nadat ze waren overleden. Ik vierde er feest, werd er elk jaar weer eentje ouder. Ik dronk er wijn met Antje. Ik huilde wederom hete tranen toen zij overleed. Al mijn vriendinnen hebben er geslapen. De winter kwam er voorbij. In de zomer zat ik er te puffen.

Een heel nieuw leven

En toen kwam manlief er bij. Voor het eerst in zijn leven, stapte hij een westerse woning binnen. Met een bovenverdieping waar we slapen, iets wat ze in Gambia helemaal niet gewend zijn. Hij woonde in een huis waar altijd warm water is. Waar elektrisch het gewoon doet. Maar het was ook het plekje waar hij 3 weken was en waar hij vervolgens moest vertrekken, om pas 3 maanden later terug te mogen keren.  Zijn eerste stekje in dit koude land. Zonder familie, zonder banden. Mensen die in een taal tegen hem spraken die hij een beetje beheerste, maar waarvan zoveel zaken ook nog geheim waren.

Ons thuis

Mensen die hem vreemd aankeken, omdat hij een andere kleur heeft. Hij begon vanuit deze vesting te werken. Hij kreeg hier telefoontjes toen zijn vader opeens getroffen was door een hersenbloeding. Hij viel hier de eerste maanden elke avond na zijn werk steevast in slaap op de bank, omdat alles zoveel energie van hem koste. We maakten hier ruzie, we maakten het weer goed. We worstelden ons hier door papierbergen en bureaucratie. We nodigden mensen uit, probeerden een nieuwe sociale kring rond onze nieuwe situatie te vormen. En dat huis stond altijd centraal. Hoeveel gedoe er soms ook was, het was de plek om thuis te komen. En nu wordt het een andere plek. Eentje die we nog niet goed  kennen. Ja, we zijn heel blij met die plek, maar we laten ook al die herinneringen achter.

En dat is toch een beetje slikken.

Het gevreesde apenbos

Legt de natuur het af tegen het grote geld? Ik moest er aan denken toen ik naar de puinhopen keek die over waren gebleven van het Apenbosje. Boomstronken zover het oog reikte. Een kale vlakte, een troosteloze aanblik. Geen fluitende vogels meer, die anders met velen de bomen bevolkten. Weg. Alles weg.

Natuur legt het af tegen winstbejag

En eigenlijk weet ik het antwoord natuurlijk al lang: de natuur, die toch al schaarse natuur legt het al zo lang af tegen winstbejag en commerciële belangen. Soms is het kiezen uit twee kwaden, ook dat snap ik. De gemeente heeft weinig geld meer voor groenonderhoud, dus moet het zo gemakkelijk mogelijk.

Vrezen of frezen

Alles met de grond gelijk en dan twee keer in het jaar er met een frees overheen (de gemeente noemt dat op haar eigen pagina vrezen en dat vond ik wel een mooie woordspeling. Blijkbaar is daar ook vrees voor het verlies voor natuur en is dat woord met een slip of the pen veranderd en heeft het de betekenis van angst gekregen.) En angstig zouden we moeten zijn: want wat gebeurt er als we zo meteen helemaal geen natuur meer hebben?

Alles dood

Geen bijen meer, geen bomen meer, geen gras meer. Dan wordt ons land een woestenij, dan hebben we niks meer te eten en dan zijn we een dood land.

Alles duur

Dat er op het Forum voor Democratie zoveel is gestemd, had ik enigszins wel verwacht, maar ik had gehoopt dat het anders zou zijn. Van mijn man moeten ze niks hebben bijvoorbeeld. Maar deze partij vindt ook dat we niets aan dat klimaat hoeven te doen. Windmolens zijn onzin, zonneparken zijn onzin. En ik snap best dat mensen niet langer willen dat hun portemonnee aan het einde van de maand leeg is of erger nog dat ze een gat in die portemonnee zien. Dat is bij ons niet anders: ook wij verzuchten vaak dat alles toch wel heel duur is geworden.

App vertelt over gasverbruik

De app op mijn telefoon vertelt me tegenwoordig hoeveel geld we verstookt hebben en nee, daar word ik niet vrolijk van. Maar dat we de aarde volledig uithollen, alles opvreten, alles vernietigen en dan zeggen dat het onze schuld niet is, dat gaat er bij mij ook niet in. We hebben haar gekregen, we hebben haar in bruikleen en mogen ons eten er vanaf halen. Maar zouden we er dan op z’n minst niet goed voor moeten zorgen? 

Weegt een pakket aan moeilijkheden overal even zwaar?

De gemeente is er trots op dat ze zoveel fraudegevallen onderschept. Op zich een goede zaak, want als je je het schompes werkt en anderen profiteren daar van zonder dat ze daar recht op hebben, ben ik daar niet blij mee. De vraag is alleen wat fraude is.

Wat is fraude? 

Is dat een verkeerd ingevuld getal? Is dat een steen die je niet op kunt eten? Ik weet het niet. Maar ik ben tegen fraude, laat ik dat voorop stellen. En als ik zie dat iemand wel gewoon kan werken en dat niet doet, terwijl ik met mijn half beroerde lijf me wel elke dag uit bed sleep, ook dan kan ik daar pisnijdig van worden.

Op hoog niveau kan veel bekonkeld worden

Toch staan zaken die op hoog niveau worden bekonkeld soms wat haaks op de ‘fraudegevallen’ van iemand die mogelijk geen keuze heeft of geen andere mogelijkheden heeft. Van mijn vader leerde ik dat je je op hoog niveau heel veel kunt permitteren en er altijd wel iets te ritselen valt. Gewoon omdat de regels daar naar gemaakt zijn.

Geld krijgen, werk niet uitvoeren

 Toch wringt het als ik zie dat iemand die ieder jaar 3 ton subsidie krijgt voor een zwembad en strandpaviljoen dan voor 18.000 euro per jaar aan werkzaamheden niet uitvoert. Waarvan de gemeente zelf ook zegt dat het werk niet is uitgevoerd, maar waarvan ze vindt dat ze dat geld niet hoeft terug te vorderen.

Speciale omstandigheden

Omdat er speciale omstandigheden zijn. Een faillissement van het zwembad bijvoorbeeld. Maar een faillissement van een gewone burger die toch al niets te makken heeft, is in mijn ogen net zo’n speciale omstandigheid. Waarschijnlijk een nog veel grotere omstandigheid, omdat juist mensen in zo’n situatie al totaal geen reserves hebben. Voor veel mensen is 18.000 euro een jaarsalaris. En over een periode van 6 jaar opgeteld is er meer dan een ton van ons uitgegeven, maar is daar geen werk voor geleverd.

3 ton subsidie per jaar voor een zwembad

En nee, ik kan niet in de beurs van de desbetreffende ondernemer kijken om te zien of hij met de bouw van dit zwembad annex strandpaviljoen nat is gegaan. Het zwembad wordt volgens mij verhuurd, het paviljoen ook. Dus daar zijn inkomsten van. Tel daarbij op de 3 ton gedurende 20 jaar en je komt op een behoorlijk bedrag. En ik weet niet of iemand het ‘daarvan’ kan doen. Wat ik wel weet is dat gemaakte afspraken nagekomen dienen te worden. En dat de gemeente zich hier niet van af kan maken door te stellen dat ze het geld niet terugvordert, omdat er een ‘pakket’ van maatregelen lag. Een gewone burger kan zich ten slotte ook niet beroepen op het feit dat hij met een pakket aan moeilijkheden te maken heeft.