Het verhaal van de Fryske Marren lees ik in een krant die we allemaal hebben gekregen. Kleurryk, aktyf, noflik en mei-inoar staat er. Een gemeente van mogelijkheden, waar je alle ruimte hebt lees ik verder. Om te ondernemen, te wonen en je te vermaken. In een kleurrijk landschap met een grote verscheidenheid. Het klinkt als een klok. Maar dat is natuurlijk ook heel gemakkelijk gedaan op papier. De praktijk vind ik toch een stuk weerbarstiger.
De ambities die er zijn worden al direct afgezwakt op de eerste pagina. Omdat vooral de kosten in het sociaal domein hoger uitvallen dan tot nu toe begroot, staat er letterlijk. Er staat niet dat de gemeente de 3 miljoen die er te kort was, maar ze wel had gekregen van het rijk, in asfalt heeft gestopt. Dat B&W kostte wat het kost de zandwinning voor de kust van Gaasterland door wil laten gaan. Toch stelt de verantwoordelijk wethouder in ‘zijn’ interview dat hij nooit kostte wat het kost aan zijn eigen standpunten zal vasthouden. Hij vindt het belangrijk zijn visie aan anderen te toetsen en weegt alle argumenten mee. Dat staat volgens mij haaks op wat hij in vergaderingen laat horen.
Jongeren dorpen uit gejaagd
De plannen van de andere wethouders klinken ook allemaal als een klok. Ondernemers de kans geven, woningen voor starters in zowel de sociale huursector als de koopsector. Maar ik hoor constant andere geluiden: Dat het helemaal niet zo gemakkelijk is om te ondernemen. Vooral de kleinere dorpen hebben een gebrek aan bedrijventerreinen, terwijl ze die nu net nodig hebben om mensen perspectief te bieden. Maar die kleinere dorpen hebben ook gebrek aan bouwgrond. Plaatselijk belangen luiden zelfs de noodklok: onze jongeren worden de dorpen uitgejaagd laten ze weten.
Een welzijnsorganisatie die de zak krijgt. Wordt niet genoemd.
Damage control
Damage controle noem ik de werkwijze vaak. Op vragen geen antwoorden krijgen, of een vraag stellen en dan een half uur later een persbericht krijgen met een wenselijk antwoord (ongeschreven regel is dat de pers die een vraag stelt, zelf eerst dat antwoord krijgt). Helemaal geen antwoord krijgen op vrij dringende vragen als pers. Maar ook: telefoontjes krijgen van mensen die via een soort van mol hebben gehoord dat we op onderzoek uit waren. Wat niet kan, wat niet hoort. Noflik? Nou nee niet bepaald.
Een aantal weken geleden liep ik met handschoenen aan rotzooi van een ander op te ruimen, samen met nog een paar vrouwen. We deden dat voor de natuur, de generatie na ons, voor de vogels en de dieren en voor onszelf. We haalden plastic weg dat anderen hadden weggesmeten, blikjes waaruit gedronken was, haalden flessen uit struiken en allerlei andere meuk. De gemeente vond dat geweldig, we kregen zelfs grijpers en andere materialen om het milieu te dienen. Want zo vindt de gemeente: alles wat het milieu kan verstoren moeten we niet willen.
Weidsheid van het IJsselmeer
Afgelopen weekend stond ik aan de waterkant. Ik keek uit over de weidsheid van het water. Kabbelend water, het geluid van de wind, de geluiden van vogeltjes. Mijn hoofd moest leeg en dan zoek ik altijd de natuur op. Hoe lang nog kan het hier dacht ik: die rust ervaren? Want er ligt een onzinnig plan voor zandwinning midden in dat prachtige natuurgebied dat we IJsselmeer noemen. Waar vogels vliegen en nestelen, waar ze voedsel vinden, waar vissen zwemmen, waar rustgebieden zijn ingesteld omdat we anders de natuur te veel verstoren.
Zandwinning IJsselmeer bij Oudemirdum
En nu ligt er een plan om 5 kilometer uit de kust bij Oudemirdum een soort flatgebouw te laten verrijzen. Om zand mee te winnen voor onder andere cement. Geen echte levensbehoefte dus. Een flatgebouw van 7 etages moet het worden; die hebben we hier niet eens in de omgeving om mensen te huisvesten. In dat flatgebouw is van alles opgenomen aldus de gemeentepagina. Er komt zelfs een kantoor waar mensen ook kunnen slapen. En een rij met duinen er omheen. Hoe ze dat doen is me een raadsel, maar het staat in de plannen. In de plannen staat ook dat er 30 jaar lang gegraven wordt naar zand. Dat er putten ontstaan van 60 meter diep. En wat er ook staat: dit alles heeft nauwelijks invloed op de natuur. Een flatgebouw midden in het IJsselmeer, dat 60 meter diep graaft, dat in een gebied van een paar honderd voetbalvelden werkzaam is. Waarbij schepen aan en af varen, waarbij het meer altijd verlicht is. Dat heeft geen invloed op het wel en wee van het onderwater- en bovenwaterleven.
Burgers sta op
Een Milieu Effect Rapportage heeft dat uitgewezen, aldus de gemeente. Een rapportage die betaald is door de opdrachtgever zelf die er fors aan verdient. Rijkswaterstaat stelt ook dat er nagenoeg niets aan de hand is. Maar die verdient er ook veel aan, namelijk 144 miljoen. Een MER is een rapport dat echt wel goed in elkaar steekt zeggen zij. Maar er wordt zoveel gezegd in dit land, wat later niet waar blijkt te zijn. Van dividendbelasting tot ontmoetingen die er niet zijn geweest. Van bonnetjes tot geheime afspraken. Mijn boerenverstand zegt me dus dat deze hele zandindustrie nooit onopgemerkt kan blijven. Maar ook dat de meerderheid van de raad zich zal verschuilen achter de MER en hun wethouders. Dat als we dit eiland niet willen in dat prachtige natuurgebied, dat we daar als burgers nu eens pal voor moeten gaan staan.
Natura 2000
Dat we de omwonenden, vissers (die aan ontelbare regels moeten voldoen om hun beroep uit te oefenen, maar nu opeens zo’n eiland zien verschijnen) de vogels, vissen, het water en dat weide water moeten laten voor wat het is. Dat we daarvoor argumenten moeten gebruiken die de provincie zelf al heeft aangedragen: vorig jaar namelijk heeft ze bepaald dat het IJsselmeer onder de Nature 2000 regels moet vallen. Dit zijn beschermde natuurgebieden binnen de lidstaten van de Europese Unie. En ingesteld omdat de natuur en biodiversiteit in Europa al tientallen jaren snel achteruitgaat. Het IJsselmeer is als Natura 2000 gebied onderdeel van dit netwerk en is aangewezen om specifieke natuurwaarden in stand te houden. Want er zijn daar steeds minder vogels en vissen, het is het foerageergebied voor vogels die bijkomen op hun reis naar Afrika. En dat gebouw waar 24 uur per dag zand uit de bodem zuigt heeft daar geen invloed op. Zegt ze. Zeggen ze. Snapt u het nog?
